Reklama
Najnowsze
Do jutra czas na wybór OFE- Rosja wznowi dostawy gazu do Europy po protokole
- IAR: 2 UE Ukraina pierwsi eksperci
- IAR: Sejm- Czerwiński- Kowal - bezpieczeństwo energetyczne
- Paliwa: Spokojnie, to tylko lekka podwyżka
- IAR: [2] Ukraina eksperci unijni już dziś
- Kredyty w walutach coraz bardziej tanieją
- Olejniczak o bezpieczeństwie energetycznym
Najpopularniejsze
- Od stycznia obowiązują progi podatkowe: 18- i 32-procent
- Prognozy BCC na 2009 r.: Spadek wzrostu gospodarczego i wzrost bezrobocia, zmniejszenie inflacji
- W Chinach rozpoczęło się napełnianie wielkich zbiorników na ropę naftową
- Na giełdzie NY cena ropy spadła poniżej 34 dolarów za baryłkę
- MF: Niższe podatki w 2009
- Sytuacja na rynku ubezpieczeń po III kwartałach 2008 roku
- Zmiany w składach indeksów giełdowych
- Gwiazdkowe życzenia się nie spełnią
Szukaj
Artykuł
Analiza wtórnego rynku nieruchomości - październik 2008
06.11.2008 17:18 czwartek
Rynek kredytów hipotecznych w październiku 2008
Źródło: Raport Szybko.pl i Expandera
* stawki na dzień 30.10.2008, zmiana w pkt. proc. w relacji do oprocentowania obowiązującego 25.08.2008
n.d. – bank nie oferuje kredytu w CHF na 75% LTV
Gdzie bez wkładu własnego
Coraz trudniejsze staje się także uzyskanie kredytu bez wkładu własnego. Na przykład Dom Bank jeszcze dwa miesiące temu był gotowy pożyczać pieniądze nawet na 130% wartości kupowanego mieszkania, teraz ograniczył maksymalny poziom finansowania do 70%. Bank Millennium w przypadku kredytów we franku ograniczył ten wskaźnik ze 100% do 65%. Wciąż jednak istnieje możliwość (według stanu na 4 listopada 2008) zaciągnięcia kredytu nie posiadając wkładu własnego. W przypadku kredytów w złotych pięć banków udziela kredytów na kwotę przewyższającą wartość nieruchomości i aż dziesięć na 100% wartości nieruchomości. W przypadku kredytów we frankach tylko Deutsche Bank nadal udziela kredytów na 110% wartości nieruchomości, a pięć banków na 100%. Kredyty bez wkładu własnego wciąż są dostępne, jednak jest to bardzo droga opcja, gdyż ich marże niejednokrotnie przekraczają 3 pkt. proc. W praktyce więc, aby uzyskać taki kredyt, klient musi posiadać wysoką zdolność kredytową, która np. pozwoli spłacić dług w ciągu 20 lat mimo, iż kredyt jest zaciągany na 30 lat.
Źródło: Raport Szybko.pl i Expandera
Sprawdziliśmy również jaki jest wpływ marży i kursu walutowego w dniu uruchomienia kredytu na wysokość obecnych rat. W celu pokazania tej zależności przyjęliśmy założenie, że Pan Kowalski zaciągnął kredyt 30 lipca br. na kwotę 300 tys. zł., na 30 lat. W tym czasie rynkowy kurs franka szwajcarskiego wynosił 1,96 zł, a średnia marża kredytowa ok. 1,4%. Zadłużenie Pana Kowalskiego wynosiło więc w momencie uruchomienia kredytu 153 tys. CHF. Natomiast Pan Nowak zaciągnął analogiczny kredyt 27 października br. przy kursie franka na poziomie 2,67 zł i marży 2,4%. Jego zadłużenie początkowe wynosiło więc tylko 112 tys. CHF. Gdyby Pan Kowalski wstrzymał się z zaciągnięciem kredytu trzy miesiące i zadłużył się w tym samym czasie co Nowak, to na starcie jego dług byłby o 25% niższy. Ponadto, przy kursie na poziomie 2,4 zł, rata kredytu Pana Kowalskiego wyniesie 1890 zł, a Pana Nowaka 1546 zł (uwzględniono spread 12 gr.). Pan Nowak ma więc o 344 zł niższą ratę mimo, że oprocentowanie jego kredytu jest o 1 pkt. proc. wyższe i mimo, iż obaj panowie zaciągnęli kredyt na taką samą kwotę - 300 tys. zł.
Zbadaliśmy też zmiany wysokości rat kredytowych tylko pod wpływem tylko zmian kursu walutowego w momencie spłaty poszczególnych rat, a bez uwzględniania zmian oprocentowania. Przyjmujemy więc założenie, że oprocentowanie kredytu Pana Kowalskiego wynosi w całym okresie spłaty 4,15%. W tym przypadku wysokość wszystkich rat jego kredytu będzie wynosiła 767,53 CHF. Mimo, iż raty we frankach są równe, to ich wysokość w złotych zmienia się w zależności od kursu w dniu spłaty. Wysokość teoretycznej raty, wyliczonej przy zaciąganiu kredytu Pana Kowalskiego wynosiła 1558 zł, gdyż kurs wynosił wtedy 1,96 zł. Natomiast przy kursie na poziomie 2,4zł rata wynosi 1888 zł (uwzględniono spread 12 gr). W ciągu 3 miesięcy, tylko z powodu zmian kursu franka, wysokość raty może wzrosnąć aż o 21%.
Obrót nieruchomościami na rynku wtórnym
Ceny mieszkań w październiku 2008
Październik był najgorszym jak do tej pory miesiącem nie tylko dla inwestorów giełdowych. Także niemal wszyscy właściciele mieszkań stracili w ciągu ostatnich 31 dni tyle, co do tej pory w ciągu kwartału. W Poznaniu średnia cena w ciągu miesiąca obniżyła się o 2,8%, w Krakowie 2,4%, w Warszawie o 1,4%, we Wrocławiu i Łodzi o 1,2%.
Równocześnie widoczny jest znaczny wzrost liczby aktualnych ofert sprzedaży. Jest ich o 20% więcej niż przed wakacjami. Liczba ta będzie nadal rosła, ponieważ ruch na rynku nieruchomości jest niewielki. W związku z zaostrzeniem kryteriów udzielania kredytów, ograniczone zostanie główne źródło finansowania zakupu nieruchomości a zatem popyt na nieruchomości.
Oceniając sytuację na rynku nieruchomości w ostatnim miesiącu można jednak powiedzieć, że w porównaniu z innymi dziedzinami gospodarki panuje tu spokój. Nie mamy do czynienia z paniczną wyprzedażą ani ze strony deweloperów ani ze strony inwestorów indywidualnych. I to chyba dobrze, bo strach i panika są najgorszymi doradcami.
Od zawsze ziemia i nieruchomości uważane były za pewną i bezpieczną lokatę kapitału. Podobnie jest i teraz, choć trudno rekomendować kupowanie w chwili obecnej, kiedy dalsze spadki cen w ciągu najbliższych miesięcy są wysoce prawdopodobne.
Mało realistyczne jest jednak, aby ceny nieruchomości spadły do poziomu z połowy 2006 roku (około 6100 złotych w Warszawie i Krakowie), kiedy mieszkania sprzedawały się jak świeże bułeczki. Nie ma, więc szans na powrót na rynek wielkiej fali kupujących. Cały rok 2009 będzie w najlepszym przypadku okresem stagnacji lub niewielkich spadków cen, a niewykluczony jest kryzys i spadki powyżej 10%. Rozwój wypadków uzależniony będzie od stanu polskiej i światowej gospodarki i w niemałym stopniu od nastrojów społecznych.
Istnieje jednak segment rynku, który nawet w tak trudnej sytuacji wydaje się być perspektywiczny. Jest nim rynek wynajmu. Stawki za wynajem nie rosły nigdy tak gwałtownie jak ceny kupna, jednak ich wzrost jest stabilny – rzędu 15-20% rocznie. Także popyt na mieszkania do wynajęcia rośnie. Być może będziemy mieli do czynienia z nowym na polskim rynku zjawiskiem – długookresowego wynajmu mieszkań. W związku z zaostrzeniem kryteriów udzielania kredytów, ale także ryzykiem jakie wynika z długoletniego zadłużenia, część osób zostanie zmuszona a część samodzielnie podejmie decyzję o wynajmie a nie kupnie mieszkania. Będzie się to wiązało ze zmianami kulturowymi, które najprawdopodobniej będą miały miejsce. Kolejne pokolenie, obecnie małych dzieci, wychowane już w czasach Unii Europejskiej i bardzo swobodnego przepływu osób, będzie zdecydowanie bardziej mobilne. Będzie podejmowało pracę w różnych miejscach i to nie tylko w Polsce, ale także na terenie Unii. Dla nich własna nieruchomość nie tylko może nie być potrzebna, ale może okazać się swego rodzaju obciążeniem (potrzeba nadzoru, remontów, podatki etc).
Warto również wspomnieć o działkach. Można inwestować w grunty, których podaż z natury rzeczy nie może być zwiększona, a popyt utrzyma się, a w dłuższej perspektywie będzie nawet rósł. W chwili obecnej należałoby jednak szczegółowo przeanalizować cenę, porównując z innymi ofertami w okolicy i możliwościami wykorzystania danego terenu. Szczegóły sytuacji cenowej w tym segmencie rynku nieruchomości omówione są w kolejnej części raportu.
W poniższych tabelach oraz na wykresie przedstawione są dane za ostatnie 12 miesięcy.
.gif)
Źródło: Raport Szybko.pl i Expandera
Źródło: Raport Szybko.pl i Expandera
Szybko.pl i Expander
Od 25 sierpnia 2008 średnie oprocentowanie kredytów we franku szwajcarskim wzrosło o ponad 1 pkt. proc. W tym samym czasie oprocentowanie kredytów w złotym wzrosło o niecałe 0,5 pkt. proc. Wszystko to za sprawą rosnących rynkowych stóp procentowych LIBOR i WIBOR. LIBOR 3M, który jest podstawą oprocentowania większości kredytów we frankach szwajcarskich, zaczął znacząco rosnąć w połowie września w wyniku kryzysu na rynkach finansowych. Zmiany stawki LIBOR mają znaczenie dla wszystkich już spłacających kredyty we frankach szwajcarskich. Od 15 września do 10 października wzrósł on z 2,71% do 3,12%. Potem LIBOR zaczął spadać i 31 października wynosił tyle samo co 1,5 miesiąca wcześniej, czyli 2,71%. Ostatni spadek stawki LIBOR powoduje, że w najbliższych tygodniach po aktualizacji oprocentowania przez wszystkie banki (co z reguły następuje pod koniec miesiąca) średnie oprocentowanie kredytów we franku spadnie o około 0,5 pkt.
proc. Spadku nie należy się spodziewać w wypadku średniego oprocentowania kredytu w złotym. Stawka WIBOR 3M stale bowiem rośnie, choć w mniejszym stopniu, niż stopy we franku. Od początku września WIBOR wzrósł z 6,50% na 6,85%.
| Oprocentowanie kredytów hipotecznych na dzień 30.10.2008 | ||||
| PLN | Zmiana w ciągu kwartału* | CHF | Zmiana w ciągu kwartału* | |
| BGŻ | 7,78% | 0,26% | 4,85% | 0,57% |
| BOŚ | 7,78% | 0,26% | 4,40% | 0,42% |
| BPH | 7,83% | 0,45% | 4,46% | 0,27% |
| BZ WBK | 7,86% | 0,27% | 6,27% | 1,92% |
| Deutsche Bank PBC | 7,59% | 0,04% | 4,10% | -0,16% |
| Dom Bank | n.d. | n.d. | n.d. | n.d. |
| Fortis Bank | 7,34% | 0,11% | n.d. | n.d. |
| GE Money Bank | 8,35% | 0,25% | 6,05% | 1,70% |
| ING Bank Śląski | 7,89% | 0,45% | 5,06% | 1,33% |
| Invest-Bank | 8,76% | 0,27% | n.d. | n.d. |
| Kredyt Bank | 7,78% | 0,38% | 5,16% | 1,01% |
| Lukas Bank | 8,11% | 0,00% | n.d. | n.d. |
| mBank | 8,49% | 1,00% | 6,03% | 2,05% |
| Millennium | 8,03% | 0,48% | n.d. | n.d. |
| MultiBank | 8,49% | 0,60% | 6,03% | 2,00% |
| Nordea Bank | 8,26% | 0,77% | 4,97% | 0,87% |
| Nykredit Realkredit | 8,24% | 0,27% | n.d. | n.d. |
| Pekao | 7,57% | 0,00% | n.d. | n.d. |
| PKO BP | 8,38% | 0,67% | 5,62% | 1,32% |
| Polbank | 9,16% | 1,42% | 5,07% | 1,07% |
| Raiffeisen Bank | 9,40% | 2,11% | 5,68% | 1,13% |
| Santander Consumer Bank | 7,29% | 0,00% | 4,55% | 0,00% |
| Średnia | 8,11% | 0,48% | 5,22% | 1,03% |
* stawki na dzień 30.10.2008, zmiana w pkt. proc. w relacji do oprocentowania obowiązującego 25.08.2008
n.d. – bank nie oferuje kredytu w CHF na 75% LTV
Gdzie bez wkładu własnego
Coraz trudniejsze staje się także uzyskanie kredytu bez wkładu własnego. Na przykład Dom Bank jeszcze dwa miesiące temu był gotowy pożyczać pieniądze nawet na 130% wartości kupowanego mieszkania, teraz ograniczył maksymalny poziom finansowania do 70%. Bank Millennium w przypadku kredytów we franku ograniczył ten wskaźnik ze 100% do 65%. Wciąż jednak istnieje możliwość (według stanu na 4 listopada 2008) zaciągnięcia kredytu nie posiadając wkładu własnego. W przypadku kredytów w złotych pięć banków udziela kredytów na kwotę przewyższającą wartość nieruchomości i aż dziesięć na 100% wartości nieruchomości. W przypadku kredytów we frankach tylko Deutsche Bank nadal udziela kredytów na 110% wartości nieruchomości, a pięć banków na 100%. Kredyty bez wkładu własnego wciąż są dostępne, jednak jest to bardzo droga opcja, gdyż ich marże niejednokrotnie przekraczają 3 pkt. proc. W praktyce więc, aby uzyskać taki kredyt, klient musi posiadać wysoką zdolność kredytową, która np. pozwoli spłacić dług w ciągu 20 lat mimo, iż kredyt jest zaciągany na 30 lat.
| Jaką część wartości nieruchomości gotowy jest sfinansować bank? | |||
| Nazwa banku | Kredyty w PLN | Nazwa banku | Kredyty w CHF |
| Deutsche Bank | 110% | Deutsche Bank | 110% |
| Dominet | 110% | BOŚ | 100% |
| PKO BP | 110% | ING | 100% |
| Bank Pocztowy | 105% | mBank | 100% |
| Pekao | 104% | Multibank | 100% |
| BOŚ | 100% | Polbank | 100% |
| BZ WBK | 100% | BZ WBK | 90% |
| Fortis | 100% | Euro Bank | 90% |
| ING | 100% | Nordea | 90% |
| Invest Bank | 100% | BPH | 80% |
| Lukas Bank | 100% | Ge Money | 80% |
| mBank | 100% | PKO BP | 80% |
| Miultibank | 100% | Bank Pocztowy | 80% |
| Polbank | 100% | Dom Bank | 70% |
| Santander | 100% | Kredyt Bank | 70% |
| Euro Bank | 90% | Millennium | 65% |
| Nordea | 90% | Santander | 65% |
| Kredyt Bank | 90% | BGŻ | 60% |
| BGŻ | 80% | Dominet | brak |
| BPH | 80% | Fortis | brak |
| Ge Money | 80% | Invest Bank | brak |
| Millennium | 80% | Lukas Bank | brak |
| Dom Bank | 70% | Pekao | brak |
Kredyt w październiku
Październik był okresem nasilenia się zjawisk niekorzystnych dla osób zaciągających kredyty hipoteczne w walutach obcych. Chodzi o osłabienie złotego i znaczne wzrosty marż kredytowych. Z analizy przeprowadzonej przez Expandera wynika jednak, iż paradoksalnie osoby, które zaciągnęły kredyty hipoteczne w październiku płacą niższe raty w porównaniu z tymi, którzy zadłużyli się wcześniej. Na pierwszy rzut oka może się to wydawać niewiarygodne.
W przypadku kredytów walutowych dług, od którego są naliczane odsetki, jest wyrażony w walucie obcej. Wysokość tego długu zależy więc od kursu w dniu uruchomienia kredytu. Na wysokość raty w złotych ma natomiast wpływ nie tylko kurs waluty w dniu wypłaty kredytu, ale także kurs w dniu spłaty poszczególnych rat. Oczywiście na koszt kredytu nie wpływa jedynie kurs, ale także oprocentowanie, które w październiku znacznie wzrosło. W przypadku nowoudzielanych kredytów wpłynęły na to znaczne podwyżki marż kredytowych. Przeciętna marża kredytów we frankach wzrosła w październiku o ok. 1 pkt. proc. W niektórych bankach podwyżki były znacznie większe – przekraczały nawet 2 pkt. proc. Ponadto na wzrost oprocentowania zarówno nowych jak i udzielonych wcześniej kredytów wpłynął wzrost stawek referencyjnych. WIBOR 3M wzrósł w październiku o 0,18 pkt. proc., a LIBOR CHF 3M o 0,26 pkt. proc.
Expander porównał wysokość rat kredytu zaciągniętego w końcu 2007 r. z wysokością teoretycznych rat kredytów zaciąganych w ostatnim dniu poszczególnych miesięcy 2008 r. Gdyby klient zaciągnął kredyt na kwotę 300 tys. zł (na 30 lat) 31 grudnia 2007 r., kiedy kurs franka wynosił 2,17 zł, to rata jego kredytu wynosiła 29 października 2008 - 1794 zł. Tymczasem gdyby zaciągnął kredyt dopiero tego właśnie dnia to rata jego kredytu byłaby o 100 zł niższa – wynosiłaby ok. 1697 zł. Wynika to z faktu, iż dług we frankach osoby, która zaciągnęła kredyt przed dziesięcioma miesiącami jest znacznie większy niż osób, które zadłużają się obecnie. Warto jednak dodać, że na przełomie lipca i sierpnia, kiedy kurs franka spadł poniższej 2 zł rata kredytu zaciągniętego w końcu ubiegłego roku wynosiła jedynie ok. 1414 zł. Jak zmieniała się w czasie - pod wpływem zmian oprocentowania i kursu walutowego - wysokość rat kredytu uruchomionego w końcu 2007 r. oraz ile wynosiły teoretyczne raty kredytów, zaciąganych w poszczególnych miesiącach 2008 r., pokazuje poniższy wykres.
Październik był okresem nasilenia się zjawisk niekorzystnych dla osób zaciągających kredyty hipoteczne w walutach obcych. Chodzi o osłabienie złotego i znaczne wzrosty marż kredytowych. Z analizy przeprowadzonej przez Expandera wynika jednak, iż paradoksalnie osoby, które zaciągnęły kredyty hipoteczne w październiku płacą niższe raty w porównaniu z tymi, którzy zadłużyli się wcześniej. Na pierwszy rzut oka może się to wydawać niewiarygodne.
W przypadku kredytów walutowych dług, od którego są naliczane odsetki, jest wyrażony w walucie obcej. Wysokość tego długu zależy więc od kursu w dniu uruchomienia kredytu. Na wysokość raty w złotych ma natomiast wpływ nie tylko kurs waluty w dniu wypłaty kredytu, ale także kurs w dniu spłaty poszczególnych rat. Oczywiście na koszt kredytu nie wpływa jedynie kurs, ale także oprocentowanie, które w październiku znacznie wzrosło. W przypadku nowoudzielanych kredytów wpłynęły na to znaczne podwyżki marż kredytowych. Przeciętna marża kredytów we frankach wzrosła w październiku o ok. 1 pkt. proc. W niektórych bankach podwyżki były znacznie większe – przekraczały nawet 2 pkt. proc. Ponadto na wzrost oprocentowania zarówno nowych jak i udzielonych wcześniej kredytów wpłynął wzrost stawek referencyjnych. WIBOR 3M wzrósł w październiku o 0,18 pkt. proc., a LIBOR CHF 3M o 0,26 pkt. proc.
Expander porównał wysokość rat kredytu zaciągniętego w końcu 2007 r. z wysokością teoretycznych rat kredytów zaciąganych w ostatnim dniu poszczególnych miesięcy 2008 r. Gdyby klient zaciągnął kredyt na kwotę 300 tys. zł (na 30 lat) 31 grudnia 2007 r., kiedy kurs franka wynosił 2,17 zł, to rata jego kredytu wynosiła 29 października 2008 - 1794 zł. Tymczasem gdyby zaciągnął kredyt dopiero tego właśnie dnia to rata jego kredytu byłaby o 100 zł niższa – wynosiłaby ok. 1697 zł. Wynika to z faktu, iż dług we frankach osoby, która zaciągnęła kredyt przed dziesięcioma miesiącami jest znacznie większy niż osób, które zadłużają się obecnie. Warto jednak dodać, że na przełomie lipca i sierpnia, kiedy kurs franka spadł poniższej 2 zł rata kredytu zaciągniętego w końcu ubiegłego roku wynosiła jedynie ok. 1414 zł. Jak zmieniała się w czasie - pod wpływem zmian oprocentowania i kursu walutowego - wysokość rat kredytu uruchomionego w końcu 2007 r. oraz ile wynosiły teoretyczne raty kredytów, zaciąganych w poszczególnych miesiącach 2008 r., pokazuje poniższy wykres.
kredyt na 300 tys. zł, 30 lat, 25% wkładu własnego, wysokość rat na koniec poszczególnych miesięcy
Sprawdziliśmy również jaki jest wpływ marży i kursu walutowego w dniu uruchomienia kredytu na wysokość obecnych rat. W celu pokazania tej zależności przyjęliśmy założenie, że Pan Kowalski zaciągnął kredyt 30 lipca br. na kwotę 300 tys. zł., na 30 lat. W tym czasie rynkowy kurs franka szwajcarskiego wynosił 1,96 zł, a średnia marża kredytowa ok. 1,4%. Zadłużenie Pana Kowalskiego wynosiło więc w momencie uruchomienia kredytu 153 tys. CHF. Natomiast Pan Nowak zaciągnął analogiczny kredyt 27 października br. przy kursie franka na poziomie 2,67 zł i marży 2,4%. Jego zadłużenie początkowe wynosiło więc tylko 112 tys. CHF. Gdyby Pan Kowalski wstrzymał się z zaciągnięciem kredytu trzy miesiące i zadłużył się w tym samym czasie co Nowak, to na starcie jego dług byłby o 25% niższy. Ponadto, przy kursie na poziomie 2,4 zł, rata kredytu Pana Kowalskiego wyniesie 1890 zł, a Pana Nowaka 1546 zł (uwzględniono spread 12 gr.). Pan Nowak ma więc o 344 zł niższą ratę mimo, że oprocentowanie jego kredytu jest o 1 pkt. proc. wyższe i mimo, iż obaj panowie zaciągnęli kredyt na taką samą kwotę - 300 tys. zł.
Zbadaliśmy też zmiany wysokości rat kredytowych tylko pod wpływem tylko zmian kursu walutowego w momencie spłaty poszczególnych rat, a bez uwzględniania zmian oprocentowania. Przyjmujemy więc założenie, że oprocentowanie kredytu Pana Kowalskiego wynosi w całym okresie spłaty 4,15%. W tym przypadku wysokość wszystkich rat jego kredytu będzie wynosiła 767,53 CHF. Mimo, iż raty we frankach są równe, to ich wysokość w złotych zmienia się w zależności od kursu w dniu spłaty. Wysokość teoretycznej raty, wyliczonej przy zaciąganiu kredytu Pana Kowalskiego wynosiła 1558 zł, gdyż kurs wynosił wtedy 1,96 zł. Natomiast przy kursie na poziomie 2,4zł rata wynosi 1888 zł (uwzględniono spread 12 gr). W ciągu 3 miesięcy, tylko z powodu zmian kursu franka, wysokość raty może wzrosnąć aż o 21%.
Obrót nieruchomościami na rynku wtórnym
Ceny mieszkań w październiku 2008
Październik był najgorszym jak do tej pory miesiącem nie tylko dla inwestorów giełdowych. Także niemal wszyscy właściciele mieszkań stracili w ciągu ostatnich 31 dni tyle, co do tej pory w ciągu kwartału. W Poznaniu średnia cena w ciągu miesiąca obniżyła się o 2,8%, w Krakowie 2,4%, w Warszawie o 1,4%, we Wrocławiu i Łodzi o 1,2%.
Równocześnie widoczny jest znaczny wzrost liczby aktualnych ofert sprzedaży. Jest ich o 20% więcej niż przed wakacjami. Liczba ta będzie nadal rosła, ponieważ ruch na rynku nieruchomości jest niewielki. W związku z zaostrzeniem kryteriów udzielania kredytów, ograniczone zostanie główne źródło finansowania zakupu nieruchomości a zatem popyt na nieruchomości.
Oceniając sytuację na rynku nieruchomości w ostatnim miesiącu można jednak powiedzieć, że w porównaniu z innymi dziedzinami gospodarki panuje tu spokój. Nie mamy do czynienia z paniczną wyprzedażą ani ze strony deweloperów ani ze strony inwestorów indywidualnych. I to chyba dobrze, bo strach i panika są najgorszymi doradcami.
Od zawsze ziemia i nieruchomości uważane były za pewną i bezpieczną lokatę kapitału. Podobnie jest i teraz, choć trudno rekomendować kupowanie w chwili obecnej, kiedy dalsze spadki cen w ciągu najbliższych miesięcy są wysoce prawdopodobne.
Mało realistyczne jest jednak, aby ceny nieruchomości spadły do poziomu z połowy 2006 roku (około 6100 złotych w Warszawie i Krakowie), kiedy mieszkania sprzedawały się jak świeże bułeczki. Nie ma, więc szans na powrót na rynek wielkiej fali kupujących. Cały rok 2009 będzie w najlepszym przypadku okresem stagnacji lub niewielkich spadków cen, a niewykluczony jest kryzys i spadki powyżej 10%. Rozwój wypadków uzależniony będzie od stanu polskiej i światowej gospodarki i w niemałym stopniu od nastrojów społecznych.
Istnieje jednak segment rynku, który nawet w tak trudnej sytuacji wydaje się być perspektywiczny. Jest nim rynek wynajmu. Stawki za wynajem nie rosły nigdy tak gwałtownie jak ceny kupna, jednak ich wzrost jest stabilny – rzędu 15-20% rocznie. Także popyt na mieszkania do wynajęcia rośnie. Być może będziemy mieli do czynienia z nowym na polskim rynku zjawiskiem – długookresowego wynajmu mieszkań. W związku z zaostrzeniem kryteriów udzielania kredytów, ale także ryzykiem jakie wynika z długoletniego zadłużenia, część osób zostanie zmuszona a część samodzielnie podejmie decyzję o wynajmie a nie kupnie mieszkania. Będzie się to wiązało ze zmianami kulturowymi, które najprawdopodobniej będą miały miejsce. Kolejne pokolenie, obecnie małych dzieci, wychowane już w czasach Unii Europejskiej i bardzo swobodnego przepływu osób, będzie zdecydowanie bardziej mobilne. Będzie podejmowało pracę w różnych miejscach i to nie tylko w Polsce, ale także na terenie Unii. Dla nich własna nieruchomość nie tylko może nie być potrzebna, ale może okazać się swego rodzaju obciążeniem (potrzeba nadzoru, remontów, podatki etc).
Warto również wspomnieć o działkach. Można inwestować w grunty, których podaż z natury rzeczy nie może być zwiększona, a popyt utrzyma się, a w dłuższej perspektywie będzie nawet rósł. W chwili obecnej należałoby jednak szczegółowo przeanalizować cenę, porównując z innymi ofertami w okolicy i możliwościami wykorzystania danego terenu. Szczegóły sytuacji cenowej w tym segmencie rynku nieruchomości omówione są w kolejnej części raportu.
W poniższych tabelach oraz na wykresie przedstawione są dane za ostatnie 12 miesięcy.
Źródło: Raport Szybko.pl i Expandera
| Średnie ceny metra kwadratowego mieszkań na rynku wtórnym w największych polskich miastach (w zł). | |||||||
| WROCŁAW | KRAKÓW | WARSZAWA | POZNAŃ | GDAŃSK | GDYNIA | SOPOT | |
| październik 07 | 7 151 | 7 976 | 9 069 | 6 593 | 6 919 | 6 885 | 11 363 |
| listopad 07 | 7 058 | 7 908 | 9 013 | 6 549 | 6 740 | 6 822 | 11 130 |
| grudzień 07 | 7 026 | 7 839 | 8 917 | 6 350 | 6 706 | 6 745 | 11 070 |
| styczeń 08 | 7 153 | 7 893 | 9 098 | 6 143 | 6 758 | 6 886 | 11 314 |
| luty 08 | 7 141 | 7 829 | 8 981 | 6 365 | 6 704 | 6 969 | 10 940 |
| marzec 08 | 7 137 | 7 854 | 8 939 | 6 219 | 6 645 | 6 763 | 10 595 |
| kwiecień 08 | 7 082 | 7 787 | 8 850 | 6 156 | 6 516 | 6 678 | 11 201 |
| maj 08 | 7 103 | 7 792 | 8 840 | 6 179 | 6 551 | 6 721 | 11 442 |
| czerwiec 08 | 7 080 | 7 716 | 8 794 | 6 128 | 6 531 | 6 863 | 11 044 |
| lipiec 08 | 7 033 | 7 711 | 8 797 | 6 138 | 6 492 | 6 836 | 11 150 |
| sierpień 08 | 7 011 | 7 592 | 8 879 | 6 077 | 6 555 | 6 812 | 11 211 |
| wrzesień 08 | 7 001 | 7 565 | 8 889 | 6 110 | 6 480 | 6 813 | 10 700 |
| październik 08 | 6 916 | 7 385 | 8 763 | 5 938 | 6 578 | 6 798 | 10 693 |
| Średnie ceny metra kwadratowego mieszkań na rynku wtórnym w największych polskich miastach (w zł). | ||||||||
| ŁÓDŹ | LUBLIN | SZCZECIN | TORUŃ | OLSZTYN | BIAŁYSTOK | OPOLE | KATOWICE | |
| październik 07 | 4 407 | 5 178 | 5 292 | 4 674 | 5 614 | 4 791 | 4 214 | 4 562 |
| listopad 07 | 4 391 | 4 840 | 5 038 | 4 714 | 5 406 | 4 541 | 4 292 | 4 501 |
| grudzień 07 | 4 381 | 4 982 | 5 055 | 4 715 | 5 472 | 4 471 | 4 396 | 4 553 |
| styczeń 08 | 4 232 | 4 941 | 5 080 | 4 742 | 5 331 | 4 408 | 4 655 | 4 473 |
| luty 08 | 4 396 | 5 054 | 5 008 | 4 797 | 5 108 | 4 564 | 4 500 | 4 413 |
| marzec 08 | 4 439 | 5 041 | 4 952 | 4 805 | 5 151 | 4 621 | 4 453 | 4 320 |
| kwiecień 08 | 4 481 | 4 921 | 5 216 | 4 810 | 4 924 | 4 716 | 4 413 | 4 356 |
| maj 08 | 4 342 | 4 997 | 5 159 | 4 755 | 4 919 | 4 531 | 4 471 | 4 384 |
| czerwiec 08 | 4 462 | 4 957 | 5 077 | 4 944 | 5 206 | 4 501 | 4 438 | 4 233 |
| lipiec 08 | 4 505 | 5 013 | 4 970 | 4 801 | 5 221 | 4 471 | 4 335 | 4 244 |
| sierpień 08 | 4 550 | 5 009 | 4 961 | 4 897 | 5 337 | 4 586 | 4 681 | 4 407 |
| wrzesień 08 | 4 453 | 4 953 | 5 100 | 4 700 | 5 116 | 4 143 | 4 604 | 4 250 |
| październik 08 | 4 399 | 4 873 | 5 067 | 4 747 | 5 148 | 4 215 | 4 733 | 4 198 |
...więcej informacji, wykresy i kolejne działy w załączniku PDF
Szybko.pl i Expander
Pełny raport w formacie PDF [ 403.45Kb ]
| Inne artykuły z tego działu: | Inne artykuły: |
|---|---|
Chiński Bank Centralny ostrzega przed fałszywymi banknotami o nominale 100 juanów2009-01-09 10:34:04Upada zagłębie obuwnicze w powiecie myszkowskim2009-01-09 09:08:43Kawasaki redukuje koszty2009-01-09 05:03:27Analiza wtórnego rynku nieruchomości - Podsumowanie 2008 roku2009-01-08 18:05:14Wysokie procenty na lokatach odchodzą w przeszłość2009-01-08 15:03:13 |
Grosze dane z kanadyjskiego rynku pracy2009-01-09 14:22:36Do jutra czas na wybór OFE2009-01-09 12:51:32Rosja wznowi dostawy gazu do Europy po protokole2009-01-09 12:50:57Kredyty w walutach coraz bardziej tanieją2009-01-09 11:48:33Dzisiaj dane z rynku pracy w USA2009-01-09 11:46:14 |
